Maqolalarni taqrizdan o‘tkazish tartibi

 

"Research Focus" xalqaro ilmiy jurnaliga taqdim etilgan barcha maqolalar nashr etish to'g'risida yakuniy qaror qabul qilinishidan oldin mustaqil taqriz (peer review) jarayonidan o'tkaziladi.

Taqriz modeli: ikki tomonlama yopiq taqriz (Double-Blind Peer Review). Bunda mualliflarning shaxsi taqrizchilarga, taqrizchilarning shaxsi esa mualliflarga oshkor etilmaydi, bu esa xolis, adolatli va mustaqil baholashni ta'minlaydi.

Taqriz jarayonining bosqichlari

1. Dastlabki tahririy tekshiruv (3–5 ish kuni)

Tahririyat quyidagilarni tekshiradi:

  • Maqolaning jurnal yo'nalishi va mavzusiga mosligi;

  • Rasmiylashtirish va topshirish talablariga rioya etilganligi;

  • Barcha zarur hujjatlar va ma'lumotlarning to'liqligi.

Har bir maqola ushbu bosqichda plagiatga tekshiriladi. Asosiy talablarga javob bermaydigan maqolalar tashqi taqrizga yuborilmasdan muallifga qaytariladi.

2. Taqrizchilarni tayinlash (5–7 ish kuni)

Mas'ul muharrir tegishli ilmiy yo'nalish bo'yicha kamida ikkita mustaqil taqrizchini tayinlaydi.

  • Taqrizchilar jurnalning taqrizchilar bazasi hamda tashqi ekspertlar orasidan tanlanadi.

  • Mualliflar, ularning tashkiloti yoki tadqiqot mavzusi bilan manfaatlar to'qnashuviga ega bo'lgan shaxslar taqrizchi sifatida jalb etilmaydi.

3. Taqriz (14–21 ish kuni)

Taqrizchilar maqolani quyidagi mezonlar asosida baholaydilar:

  • Ilmiy yangiligi va sohaga qo'shgan hissasi;

  • Tadqiqot metodologiyasining asoslanganligi va muvofiqligi;

  • Olingan natijalar hamda chiqarilgan xulosalarning ishonchliligi;

  • Matnning aniqligi, mantiqiyligi va tuzilishi;

  • Foydalanilgan adabiyotlarning yetarliligi, dolzarbligi va zamonaviyligi;

  • Ilmiy halollik va nashriyot etikasi talablariga rioya qilinganligi.

Har bir taqrizchi yozma taqriz xulosasi bilan quyidagi qarorlardan birini tavsiya qiladi:

  • Tuzatishlarsiz qabul qilish;

  • Kichik tuzatishlardan so'ng qabul qilish;

  • Jiddiy qayta ishlash talab etiladi;

  • Rad etish.

4. Tahririyat qarori

Mas'ul muharrir taqrizchilarning xulosalari asosida yakuniy tahririy qarorni qabul qiladi.

  • Agar taqrizchilar tavsiyalari o'rtasida jiddiy tafovut mavjud bo'lsa, uchinchi mustaqil taqrizchi tayinlanadi.

  • Qabul qilingan qaror taqrizchilarning anonim izohlari bilan birgalikda mas'ul muallifga yuboriladi.

5. Qayta ishlash va takroriy taqriz

Agar tuzatishlar talab etilsa:

  • Muallif qayta ishlangan maqolani har bir taqrizchi izohiga bandma-band javob (Response to Reviewers) bilan birga taqdim etishi lozim.

  • Jiddiy qayta ishlash talab qilingan maqolalar, odatda, takroriy taqrizga yuboriladi.

6. Qabul qilish va nashr etish

Qabul qilingan maqolalar quyidagi bosqichlardan o'tadi:

  • Ilmiy va adabiy tahrir;

  • Korrektura;

  • Sahifalash (typesetting).

Har bir maqola:

  • Crossref orqali DOI bilan ro'yxatdan o'tkaziladi;

  • Jurnalning navbatdagi oylik sonida nashr etiladi.

Ko'rib chiqish muddatlari

  • Maqola topshirilgan kundan birinchi tahririy qarorgacha o'rtacha muddat: 3–4 hafta

  • Maqola qabul qilingandan nashr etilgungacha o'rtacha muddat: eng yaqin oylik son doirasida

Apellyatsiya

Tahririyat qaroridan norozi bo'lgan mualliflar qaror asoslarini ko'rsatgan holda yozma apellyatsiya bilan tahririyatga murojaat qilishlari mumkin.

Apellyatsiyalar Bosh muharrir tomonidan ko'rib chiqiladi va zarur hollarda qo'shimcha mustaqil taqrizchilar jalb etilishi mumkin.

Taqrizchilarning majburiyatlari

Taqrizchilar maxfiylik, xolislik va ilmiy halollik tamoyillariga qat'iy rioya qilishlari shart.

Taqrizchilar:

  • Har bir maqolani maxfiy hujjat sifatida ko'rib chiqishlari;

  • Maqolani uchinchi shaxslarga bermasliklari va ular bilan muhokama qilmasliklari;

  • Nashr etilmagan materiallardan shaxsiy ilmiy faoliyatida foydalanmasliklari;

  • Taqrizni xolis, adolatli va ilmiy mezonlar asosida o'tkazishlari;

  • Har bir bahoni aniq va asosli dalillar bilan izohlashlari;

  • Muallif shaxsiga qaratilgan tanqid va noo'rin mulohazalardan tiyilishlari;

  • Maqolaning boshqa nashr etilgan ishlar bilan sezilarli o'xshashligi aniqlansa, bu haqda muharrirni xabardor qilishlari;

  • Mualliflar e'tibordan chetda qoldirgan muhim ilmiy manbalarni ko'rsatishlari;

  • Manfaatlar to'qnashuvi mavjud bo'lgan taqdirda taqrizni amalga oshirishdan bosh tortishlari shart.