NAMANGAN VILOYATIDA TARQALGAN GLYCYRRHIZA GLABRA L. O‘SIMLIGINING BIOEKOLOGIK XUSUSIYATLARI VA FARMATSEVTIK POTENSIALINI BAHOLASH
Maqola asosiy qismi
Abstrak
Maqolada Namangan viloyati hududida tabiiy holda tarqalgan dorivor Glycyrrhiza glabra L. (qizilmiya) o‘simligining bioekologik xususiyatlari, senopopulyatsiyalarining hozirgi holati va antropogen omillar ta’sirida transformatsiyalashuvi tizimli tahlil qilingan. Tadqiqot davomida hududning tuproq-iqlim sharoitlari o‘simlikning vegetatsiya davri va ildiz tizimida fitokimyoviy moddalar to‘planishiga ko‘rsatadigan ta’siri aniqlangan. Shuningdek, xomashyo bazasining zamonaviy farmatsevtika sanoatidagi potensiali baholanib, undan tibbiyotda barqaror foydalanish hamda tabiiy zaxiralarini muhofaza qilish bo‘yicha ilmiy asoslangan tavsiyalar ishlab chiqilgan.
Maqola tafsilotlari
##submission.citations##
Asl M.N., Hosseinzadeh H. Review of pharmacological effects of Glycyrrhiza sp. and its bioactive compounds // Phytotherapy Research. – 2008. – Vol. 22, № 6. – P. 709–724.
Cinatl J., Morgenstern B., Bauer G., Chandra P., Rabenau H., Doerr H.W. Glycyrrhizin, an active component of liquorice roots, and replication of SARS-associated coronavirus // The Lancet. – 2003. – Vol. 361. – P. 2045–2046.
Fenwick G.R., Lutomski J., Nieman C. Liquorice, Glycyrrhiza glabra L.: Composition, uses and analysis // Food Chemistry. – 1990. – Vol. 38. – P. 119–143.
Fiore C., Eisenhut M., Krausse R. et al. Antiviral effects of Glycyrrhiza species // Phytotherapy Research. – 2008. – Vol. 22. – P. 141–148.
Grieve M. A Modern Herbal. – London: Penguin Books, 1984. – 912 p. Research Focus International Scientific Journal, Uzbekistan 26 https://refocus.uz/ RESEARCH FOCUS | VOLUME 5 | ISSUE 6 | 2026 ISSN: 2181-3833 ResearchBip (15.45) | Google Scholar | Index Copernicus (ICV80.58)
Lavrenko E.M., Karamysheva Z.V. Stepi Evrazii. – Leningrad: Nauka, 1993. – 346 s.
Muruvvatiy A.M. Dorivor o‘simliklar ekologiyasi va fitokimyoviy xususiyatlari // O‘zbekiston biologiya jurnali. – 2021. – № 3. – B. 45–50.
Pastorino G., Cornara L., Soares S., Rodrigues F., Oliveira M.B.P.P. Liquorice (Glycyrrhiza glabra): A phytochemical and pharmacological review // Phytotherapy Research. – 2018. – Vol. 32, № 12. – P. 2323–2339.
Pratov O‘., Shamsuvaliyeva L., Sulaymonov E. va boshq. O‘zbekiston florasi. I–II jildlar. – Toshkent: Fan, 2017. – 450 b.
Pratov U.P. O‘zbekiston o‘simliklar qoplamining antropogen transformatsiyasi. – Toshkent: Ilm-fan, 2012. – 196 b.
Serebryakov I.G. Ekologicheskaya morfologiya rasteniy. – Moskva: Vysshaya shkola, 1962. – 378 s.
Shibata S. A drug over the millennia: Pharmacognosy, chemistry and pharmacology of licorice // Yakugaku Zasshi. – 2000. – Vol. 120, № 10. – P. 849–862.
Tojibaev K.Sh. Flora of the Fergana Valley – Tashkent: Fan, 2010 – 284 p.
Vvedenskiy A.I. Flora Uzbekistana. Tom VI. – Tashkent: Izdatelstvo AN UzSSR, 1961. – 547 s.
World Health Organization (WHO). WHO Monographs on Selected Medicinal Plants. Vol.
– Geneva: WHO Press, 2007. – 390 p.
Xajiqulov R.X. Dorivor o‘simliklar fitokimyoviy tarkibiga ekologik omillarning ta’sirini baholash // Farmatsevtika jurnali. – 2019. – № 4. – B. 52–58.
Cinatl J., Morgenstern B., Bauer G. et al. (2003). Glycyrrhizin, an active component of liquorice roots, and replication of SARS-associated coronavirus. The Lancet, 361, 2045–2046.
Kaur R., Kaur H., Dhindsa A.S. (2021). Environmental factors affecting secondary metabolite production in medicinal plants. Journal of Applied Research on Medicinal and Aromatic Plants, 25, 100328.
Yang L., Wen K.S., Ruan X. et al. (2022). Response of plant secondary metabolites to environmental factors. Molecules, 27(3), 895. Research Focus International Scientific Journal, Uzbekistan 27 https://refocus.uz/