GIALURON KISLOTASINING XOSSALARI VA QARISH JARAYONLARIGA TA'SIR MEXANIZMLARI

Maqolaning asosiy mazmuni

Matkarimova Nigora Sagdullayevna
Abdullayeva Dilshoda To'yboy qizi
Latipova Iroda Isomiddinovna
Turabjanova Saodat Shavkatovna

Abstrak

Gialuron kislotasi (GK), gialuronat yoki gialuronan - sulfatlanmagan glyukozoaminoglikanlar guruhiga mansub organik birikma. Ushbu birikma olinish usuliga bog'liq ravishda molekulyar massasi 105 dan 107 daltongacha bo'lgan anion chiziqli polisaxariddir. GK inson organizmidagi muhim komponent hisoblanadi. Uning biologik faol vazifalariga hujayralarning migratsiyasi, proliferatsiyasi va differensiatsiyasi jarayonlarida ishtirok etish; to'qimalarning regeneratsiyasi va suv balansini saqlash; hujayralarning yuza retseptorlari bilan bir qator o'zaro ta'sirlarda qatnashish; sinovial suyuqlikning zarur qovushqoqligini va bo'g'im tog'aylarining elastikligini ta'minlash kiradi. Ushbu tadqiqotning maqsadi kollagen parchalanishi inson terisi fibroblastlarida GK sintezining ingibirlanishiga olib keladimi yoki yo'qligini aniqlashdan iborat edi. Shu tariqa, terining tashqi qarishi davrida kollagenning proteolitik parchalanishi dermal fibroblastlarda GK sintezini qanday ingibirlashi mumkinligi haqidagi yangi mexanizm taqdim etilgan. U embriogenezda va tiklanish jarayonidagi to'qimalarda mavjud bo'lgan glikozaminoglikanlar polimeridir. U teridagi suv miqdori uchun javob beradi, organizmdagi gialuron kislotasining yarmi aynan teridadir. Boshqa to'qimalardagi kabi u tez almashinuvga uchraydi. Uning biologiyasi derma va epidermisda sezilarli farq qiladi. Uning darajasi yosh bilan pasaymaydi, aksincha to'qimalar bilan tobora ko'proq bog'lanib, in vitro ekstraksiyaga chidamli bo'lib boradi. Bunda gialuronan bilan bog'lanuvchi oqsillar ishtirok etadi, ularning aksariyati hanuz aniqlanmagan. Gialuron kislotasining o'lchami uning turli vazifalari uchun hal qiluvchi ahamiyatga ega. Yuqori molekulyar o'lcham butun to'qimalarni hamda antiangiogen va immunodepressiv xossalarni aks ettiradi, kichikroq polimerlar esa xavf signallari va yallig'lanish hamda angiogenezning kuchli induktorlari hisoblanadi.

Maqola tafsilotlari

Bo'lim

02.00.00 – Kimyo fanlari

Qanday iqtibos keltirish kerak

GIALURON KISLOTASINING XOSSALARI VA QARISH JARAYONLARIGA TA’SIR MEXANIZMLARI. (2024). Research Focus International Scientific Journal, 3(1), 20-25. https://doi.org/10.66073/researchfocus.v3i1.670

Adabiyotlar

J Biol Chem. 2011, 20 мая; 286(20): 18268-18276.

Bruls W. A., van Weelden H., van der Leun J. C. (1984) Photochem.

Fisher G. J., Wang Z. Q., Datta S. C., Varani J., Kang S., Voorhees J. J. (1997) N. Engl. J. Med. 337 , 1419–1428 [ PubMed ] [ Google Scholar ]

Штерн Р., Майбах Х.И. Гиалуронан в коже: аспекты старения и его фармакологическая модуляция. Клин Дерматол. 2008 г.; 26 : 106–22. doi: 10.1016/j.clindermatol.2007.09.013

Bernstein EF, Underhill CB, Hahn PJ, Brown DB, Uitto J. Хроническое воздействие солнца изменяет как содержание, так и распределение кожных гликозаминогликанов. Бр Дж Дерматол. 1996 год; 135 : 255–62. doi: 10.1111/j.1365-2133.1996.tb01156.x.

Целлос Т.Г., Клагас И., Вахцеванос К., Триаридис С., Принца А., Киргидис А. и др. Внешнее старение кожи человека связано с изменениями экспрессии гиалуроновой кислоты и ее метаболизирующих ферментов. Опыт Дерматол. 2009 г.; 18 :1028–35. doi: 10.1111/j.1600-0625.2009.00889.x.

Maggioni D, Cimicata A, Praticò A, Villa R, Bianchi FM, Busoli Badiale S, Angelinetta C.Clin Cosmet Investig Dermatol. 2020 Apr 21;13:299-308. doi: 10.2147/CCID.S240784. eCollection 2020.

Matkarimova N.S Musurmonova A. A. Yusupaliyeve Sh. X. «Using of Hyaluronic Acid as an Active Substance» EUROPEAN MULTIDISCIPLINARY JOURNAL OF MODERN SCIENCE. Volume: 9 | August-2022.

Маткаримова Н.С, Давронбекова Д.Ж, Источники и способы получения лецитина. RESEARCH FOCUS | VOLUME 2 | ISSUE 12 | 2023 ISSN: 2181-3833. https://doi.org/10.5281/zenodo.10375945/ 16-21с.

Matkarimova N.S. Musurmonova A. A. “Эффект гиалуроновой кислоты против процесса фотостарения”. Volume10.ISSN2750-6274Sep-2022.PageNo.-52-56. https://emjms.academicjournal.io/index.php/emjms/article/view/775.

Matkarimova N.S. Salixova A. The research of the relationship of the colloid phase content and rheological characteristics of drilling fluids when opening weakly lithified clays. Web of Scientist: International Scientific Research Journal ISSN: 2776-0979, Volume 3, Issue 5, Page No-87-90. May, 2022. SJIF: 5.599 DOI: https://doi.org/10.17605. IMPACT FACTOR: 7.565. INDONESIA

Маткаримова Н.С., Максумова О.С Антибактериальная активность композитного препарата содержащего олеиновую кислоту. U55 Universum: химия и биология: научный журнал. – № 9(75). М., Изд. «МЦНО», 2020. – 88 с. – Электрон. версия печ. публ. – http://7universum.com/ru/nature/archive/category/9-75.

Matkarimova, N.S.; Maksumova, O.S.; Matkarimov, S.T.; and Marjorie, L.B. (2020) "SYNTHESIS AND STUDY OF AMIDE SOLEIN BASED ON OLEIC ACID AND PIPERIDINE," Technical science and innovation: Vol. 2020 : Iss. 2 , Article 2. Available at: https://uzjournals.edu.uz/btstu/vol2020/iss2/2

Matkarimova Nigora Sagdullaevna, Maksumova Oytura Sitdikovna, SYNTHESIS AND STUDY OF ANTIBACTERIAL ACTIVITY OF LICITHIN ORGANOGEL WITH (OA) UNDER INVITRO CONDITIONS. Journal of Critical Reviews. ISSN- 2394-5125 Vol 7, Issue 7, 2020. DOI: http://dx.doi.org/10.31838/jcr.07.07.11