XALQARO BAHOLASH TIZIMLARI: PIRLS TAJRIBASI HAMDA UNING AHAMIYATI

Maqola yon paneli

PDF
Nashr qilingan: 2026-06-05
DOI: https://doi.org/10.66073/researchfocus.v5i5.2259
Kalit so‘zlar:
PIRLS, o‘qish savodxonligi, boshlang‘ich ta’lim, kognitiv jarayonlar raqamli savodxonlik, baholash mezonlari, oilaviy muhit, ta’lim sifati

Maqolaning asosiy mazmuni

Mashrapova Sevara Xabibovna
Namangan davlat chet tillari instituti tayanch doktoranti

Abstrak

Ushbu maqolada zamonaviy ta’lim tizimining muhim tarkibiy qismi bo‘lgan xalqaro baholash dasturlari — PIRLS va ePIRLSning mazmun-mohiyati, metodologik asoslari va o‘ziga xos xususiyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining o‘qish savodxonligini baholashda qo‘llaniladigan kognitiv jarayonlar, matn turlari va topshiriqlar darajasi batafsil yoritilgan. Ayniqsa, raqamli muhitda axborot bilan ishlash ko‘nikmalarini shakllantiruvchi ePIRLS tizimining an’anaviy baholashdan farqli jihatlariga alohida urg‘u berilgan. Maqolada o‘quvchilarning muvaffaqiyatiga ta’sir ko‘rsatuvchi omillar, jumladan, oilaviy muhit va ota-onalar ishtirokining ahamiyati statistik ma’lumotlar asosida asoslab beriladi. Tadqiqot yakunida milliy ta’lim tizimini xalqaro standartlarga muvofiqlashtirish va o‘quvchilarning tahliliy fikrlash qobiliyatini oshirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ilgari surilgan.

Maqola tafsilotlari

Nashr

Jild 5 Nomeri 5 (2026): Research Focus International Scientific Journal. 5-tom, 5-son (2026)

Bo'lim

13.00.00 – Pedagogika fanlari
Creative Commons litsenziyasi

Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 International litsenziyasi asosida litsenziyalangan.

Qanday iqtibos keltirish kerak

XALQARO BAHOLASH TIZIMLARI: PIRLS TAJRIBASI HAMDA UNING AHAMIYATI. (2026). Research Focus International Scientific Journal, 5(5), 114-118. https://doi.org/10.66073/researchfocus.v5i5.2259

Adabiyotlar

Mullis, I. V. S., Martin, M. O., Foy, P., & Hooper, M. (2017). PIRLS 2016 International Results in Reading. Chestnut Hill, MA: TIMSS & PIRLS International Study Center, Boston College.

Mullis, I. V. S., & Martin, M. O. (Eds.). (2019). PIRLS 2021 Assessment Framework. Chestnut Hill, MA: Boston College.

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Ta’lim sifatini nazorat qilish davlat inspeksiyasi. (2019). PIRLS xalqaro baholash dasturi: metodik qo‘llanma. Toshkent.

Ismoilov, A., Norboyeva, S., & Axmedov, Sh. (2020). Xalqaro tadqiqotlarda o‘quvchilarning o‘qish savodxonligini baholash. Toshkent: “Sharq” NMIU.

IEA (International Association for the Evaluation of Educational Achievement). (2021). ePIRLS: Reading for a Digital Age. Rasmiy hisobot va yo‘riqnomalar.

PISA, PIRLS, TIMSS: Xalqaro dasturlarda ishtirok etish – ta’lim sifatini oshirishning muhim omili. (2021). Xalqaro konferensiya materiallari to‘plami. Toshkent.

Azizxo‘jayeva, N. N. (2018). Pedagogik texnologiyalar va pedagogik mahorat. Toshkent: O‘qituvchi.

Turg‘unboyev, K. (2021). Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida matnni tushunish ko‘nikmalarini shakllantirish metodikasi. Ilmiy-uslubiy maqola.

Ganiyeva, M. A. (2022). Ota-onalarning bolalar mutolaasiga munosabati va uning PIRLS natijalariga ta’siri. Pedagogik tahlil.

OECD. (2020). 21st-Century Readers: Developing Literacy Skills in a Digital World. PISA/PIRLS Comparison Study.