FARG'ONA VILOYATI O'SMIRLARIDA ODONTOGEN FLEGMONANING TIBBIY VA IJTIMOIY DETERMINANTLARI: ETIOLOGIK OMILLAR, EPIDEMIOLOGIK QONUNIYATLAR VA PROFILAKTIK STRATEGIYALAR

Maqolaning asosiy mazmuni

Gulbadanbegim Abdullayeva Sherzodbekovna

Abstrak

Odontogen flegmona — tish kelib chiqishli yiringli-yallig‘lanish asoratlarining eng og‘ir turlaridan biri bo‘lib, fassial bo‘shliqlar bo‘ylab tez tarqalishi va sistemali asoratlar xavfining yuqoriligi bilan tavsiflanadi. O‘smirlar biologik o‘tish davri, xulq-atvor omillari va sog‘liq bo‘yicha xabardorlikning yetarli emasligi sababli ayniqsa zaif guruh hisoblanadi. Mazkur maqolada Farg‘ona viloyatida o‘smirlar orasida odontogen flegmona rivojlanishiga ta’sir qiluvchi tibbiy va ijtimoiy determinantlar nazariy-analitik tahlil qilinadi. Etiopatogenez, yoshga xos moyillik, mintaqaviy epidemiologik tendensiyalar hamda Markaziy Osiyo, O‘zbekiston, Yevropa va Shimoliy Amerikadagi tarqalish ko‘rsatkichlari qiyosiy ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot PubMed, Scopus, Web of Science, Google Scholar kabi bazalar va mintaqaviy manbalardagi ilmiy adabiyotlar tahliliga asoslangan. Natijalar davolanmagan kariyes, stomatologik yordamga kech murojaat qilish, og‘iz gigiyenasi yetishmasligi hamda ijtimoiy-iqtisodiy tafovutlar odontogen infeksiyalarning flegmonaga o‘tishidagi asosiy omillar ekanini ko‘rsatadi. Profilaktika klinik stomatologiya, jamoat salomatligi ta’limi, maktab skriningi va hamjamiyat darajasidagi aralashuvlarni uyg‘unlashtirishni talab etadi. Erta aralashuv, profilaktik stomatologiyani kuchaytirish va o‘smirlar sog‘liq savodxonligini oshirish kasallik yukini kamaytirishda muhimdir.

Maqola tafsilotlari

Bo'lim

14.00.00 – Tibbiyot fanlari

Qanday iqtibos keltirish kerak

FARG’ONA VILOYATI O’SMIRLARIDA ODONTOGEN FLEGMONANING TIBBIY VA IJTIMOIY DETERMINANTLARI: ETIOLOGIK OMILLAR, EPIDEMIOLOGIK QONUNIYATLAR VA PROFILAKTIK STRATEGIYALAR. (2026). Research Focus International Scientific Journal, 5(1), 227-235. https://doi.org/10.66073/researchfocus.v5i1.1991

Adabiyotlar

Peterson, L. J., Ellis, E., Hupp, J. R., & Tucker, M. R. (2012). Contemporary oral and maxillofacial surgery.

Neville, B. W., Damm, D. D., Allen, C. M., & Chi, A. C. (2016). Oral and maxillofacial pathology.

Hupp, J. R., Tucker, M. R., & Ellis, E. (2019). Principles of oral and maxillofacial surgery.

Fejerskov, O., Nyvad, B., & Kidd, E. (2015). Dental caries: The disease and its clinical management.

Petersen, P. E. (2018). Global oral health status report.

Ergashev, B., & Raxmonov, S. (2025). Transmission dynamics of tuberculosis: An epidemiological and biological perspective. Kazakh Journal of Ecosystem Restoration and Biodiversity, 1(1), 28–35.

Ergashev, B., & Raxmonov, S. (2025). Oral trichomoniasis: Epidemiology, pathogenesis, and clinical significance. Kazakh Journal of Ecosystem Restoration and Biodiversity, 1(1), 19–27.

Rakhmanov, S., Bakhadirov, M., & Ergashev, B. (2025). Skin diseases laboratory diagnosis. International Multidisciplinary Journal of Research and Development, 1(3), 130–132.

Sheiham, A., & Watt, R. G. (2010). The common risk factor approach.

American Academy of Pediatric Dentistry. (2022). Guideline on caries-risk assessment.

World Health Organization. (2021). Oral health policies and strategies.

Ergashev, B. J. O. (2025). Energetik ichimliklarning tish emaliga ta’siri. Zhurnal nauchnykh issledovaniy i ikh resheniy, 4(02), 416–420.

Oglu, E. B. J. O. (2025). Kennedy classification: Its significance. Tabib, 1(1), 1–7.

Ergashev, B. (2023). Tish toshlari. Models and Methods for Increasing the Efficiency of Innovative Research, 1(2), 67–75.

Scully, C. (2013). Oral and maxillofacial medicine.

Ergashev, B. J. O. (2025). Tish og‘rig‘ining etiologiyasi, klinik belgilari va zamonaviy davolash usullari. Ta’lim Taraqqiyoti, 1(1), 57–63.

Flynn, T. R. (2016). Principles of management of deep neck infections.

Ergashev, B. J. O. (2025). To‘liq va qisman adentiya etiologiyasi va patogenezi. Is’hoqxon Ibrat Followers Journal, 1(1), 9–17.

Ergashev, B. J. O. (2025). Yuz nervining yallig‘lanishi: Klinikasi, etiologiyasi, davolash usullari. Research Focus, 4(3), 155–161.

Ergashev, B. J. O. (2025). So‘lak bezlari o‘smalarining patogenezi va molekular-genetik jihatlari. Research Focus, 4(6), 274–281.

Ergashev, B. J., Xalilova, M. N., & Saidnazarova, D. E. (2025). Qandli diabet kasalligining fiziologik va patologik mexanizmlari: Zamonaviy qarashlar. Pedagogik Tadqiqotlar Jurnali, 8(1), 327–335.

Little, J. W., Falace, D. A., Miller, C. S., & Rhodus, N. L. (2018). Dental management of medically compromised patients.

Ten Cate, J. M. (2013). Contemporary perspective on dental caries.

Moynihan, P., & Kelly, S. (2014). Effect of diet on oral health.

Ergashev, B. (2025). Pulpitning etiologiyasi, patogenezi, morfologiyasi va klinik simptomlari. Modern Science and Research, 4(3), 829–838.

Bekzod, E., & Parpiyeva, O. R. (2026). Enamel hyperplasia and hypoplasia: Etiology, clinical presentation, pathogenesis, diagnosis and contemporary management. Yangi Renessans, 3(1), 21–30.

Ergashev, B. (2025). Etiology and pathogenesis of hypertrophic pulpitis. Modern Science and Research, 4(6), 5–10.

Ergashev, B. J., & Saidnazarova, D. E. (2025). Etiology, clinical features and pathological anatomy of breast tumors. In International Conference on Support of Modern Science and Innovation (Vol. 1, No. 5, pp. 71–78).

Ergashev, B. (2025). Gingivitning bakteriologik etiologiyasi va profilaktikasi. In International Scientific Conference: Innovative Trends in Science, Practice and Education (Vol. 1, No. 1, pp. 122–128).

Baelum, V., & Lopez, R. (2014). Periodontal epidemiology.