SURUNKALI PIODERMIYALAR RIVOJLANISHIDA STAPHYLOCOCCUS AUREUS VA STREPTOCOCCUS PYOGENES ANTIBIOTIKOREZISTENTLIGINING ROLI

Maqolaning asosiy mazmuni

Safarova Shaxlo Shavkatovna
Oripov Rustam Anvarovich

Abstrak

Dolzarbligi. Surunkali piodermiyalar terining eng keng tarqalgan va klinik jihatdan muhim infeksion patologiyalaridan biri bo'lib qolmoqda; ular retsidivlarning yuqori chastotasi va standart terapiya samaradorligining pasayishi bilan kechadi. Eng jiddiy muammo — yetakchi qo'zg'atuvchilar Staphylococcus aureus va Streptococcus pyogenes ning antibiotikorezistentligi ortishi, jumladan MRSA va MLSB fenotiplarining tarqalishidir. Bu shtammlar yuqori virulentlik, bioplyonka hosil qilish qobiliyati va yaqqol yallig'lanish potensialiga ega bo'lib, kasallikning cho'zilgan va torpid kechishiga olib keladi. Rezistentlik ortib borayotgan sharoitda uning piodermiyalarni surunkalilashtirishdagi rolini o'rganish samarali va shaxsiylashtirilgan antibakterial terapiyani tanlash uchun alohida ahamiyat kasb etadi. Tadqiqot maqsadi. Staphylococcus aureus va Streptococcus pyogenes antibiotikorezistentligining kattalar va bolalarda surunkali piodermiyalar rivojlanishidagi rolini baholash. Materiallar va usullar. Tadqiqotga 2023–2025 yillarda kuzatilgan surunkali retsidivlanuvchi piodermiyali 168 bemor kiritildi. Bakteriologik tekshiruv, qo'zg'atuvchilarni MALDI-TOF MS usulida identifikatsiya qilish, antibiotiksezgirlikni aniqlash (EUCAST 2023), metitsillinrezistentlik genlarini (mecA, mecC) va MLSB rezistentlik fenotiplarini (ermA, ermB, ermC) aniqlash o'tkazildi. Statistik ishlov SPSS 26.0 yordamida bajarildi (χ², p<0,05). Natijalar. Surunkali piodermiyalarning yetakchi qo'zg'atuvchilari S. aureus (62,5 %) va S. pyogenes (27,4 %) ekanligi aniqlandi, aralash infeksiyalar esa kasallikning eng og'ir kechishini shakllantiradi (10,1 %). MRSA chastotasi 38,9 %, makrolidlarga chidamlilik — 41,3 %, tetratsiklinlarga — 27,5 % ni tashkil etdi. Bioplyonka hosil qilish S. aureus shtammlarining 52,4 % ida aniqlandi; bu davolash muddatining uzayishi va retsidivlar chastotasi (yiliga 6–7 marta) bilan bog'liq bo'ldi. S. pyogenes da cMLSB (29,6 %) va iMLSB (14,8 %) fenotiplari qayd etilib, ular makrolidlar va linkozamidlar samaradorligiga sezilarli ta'sir ko'rsatdi. MRSA va aralash infeksiyali bemorlarda yallig'lanish markerlari eng yuqori bo'ldi (CRP 25,6–27,3 mg/l; IL-6 21,8–23,1 pg/ml) va standart terapiyaga javob past bo'ldi. Davolashning o'rtacha davomiyligi 9–11 kundan (sezgir shtammlar) 19–23 kungacha (aralash infeksiyalar) o'zgardi. Xulosa. S. aureus va S. pyogenes antibiotikorezistentligi piodermiyalarni surunkalilashtiruvchi yetakchi omil bo'lib, retsidivlar chastotasini oshiradi, yallig'lanish javobini kuchaytiradi va standart terapiya samaradorligini pasaytiradi. Olingan ma'lumotlar majburiy mikrobiologik tekshiruv o'tkazish, rezistentlik mexanizmlarini aniqlash va antibakterial davolashni shaxsiylashtirilgan tarzda tanlash muhimligini ta'kidlaydi.

Maqola tafsilotlari

Bo'lim

14.00.00 – Tibbiyot fanlari

Qanday iqtibos keltirish kerak

SURUNKALI PIODERMIYALAR RIVOJLANISHIDA STAPHYLOCOCCUS AUREUS VA STREPTOCOCCUS PYOGENES ANTIBIOTIKOREZISTENTLIGINING ROLI. (2026). Research Focus International Scientific Journal, 4(12), 321-327. https://doi.org/10.66073/researchfocus.v4i12.1945

Adabiyotlar

Linder K., Nguyen J., Stephens S. Epidemiology of Bacterial Skin Infections in Outpatient Dermatology. Journal of Dermatology. 2020;47(4):301–309.

World Health Organization (WHO). Global Burden of Skin Diseases. Geneva: WHO Press; 2021.

Stevens D.L., Bryant A.E. Impetigo, Erysipelas and Other Streptococcal Skin Infections. Clinical Infectious Diseases. 2018;66(3):357–364.

Lowy F.D. Staphylococcus aureus Infections. New England Journal of Medicine. 1998;339(8):520–532.

Bowen A.C., Mahé A., Hay R.J. The Global Epidemiology of Impetigo: A Systematic Review. Lancet Infectious Diseases. 2015;15(8):1007–1021.

Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Antibiotic Resistance Threats in the United States. Atlanta: CDC; 2022.

European Centre for Disease Prevention and Control (ECDC). Surveillance of Antimicrobial Resistance in Europe 2023. Stockholm: ECDC; 2023.

Tong S.Y.C., Davis J.S., Eichenberger E. et al. Staphylococcus aureus Infections: Epidemiology, Pathophysiology, Clinical Manifestations, and Management. Clinical Microbiology Reviews. 2015;28(3):603–661.

Kwiecinski J.M., Horswill A.R. Community-Acquired MRSA: Epidemiology and Infection Control. Journal of Infectious Diseases. 2020;222(4):S510–S517.

Chambers H.F., DeLeo F.R. Waves of Resistance: Staphylococcus aureus PBP2a and β-Lactam Resistance. Clinical Microbiology Reviews. 2009;22(2):383–398.

European Committee on Antimicrobial Susceptibility Testing (EUCAST). Breakpoint Tables for Interpretation of MICs and Zone Diameters. Version 2023.

Levy S.B., Marshall B. Antibacterial Resistance Worldwide: Causes, Challenges and Responses. Nature Reviews Microbiology. 2018;16(1):20–29.

Foster T.J. Antibiotic Resistance in Staphylococcus aureus: Current Status and Future Prospects. FEMS Microbiology Reviews. 2020;44(1):1–18.

Otto M. Staphylococcal Biofilms. Nature Reviews Microbiology. 2018;16(9):514–525.

Paharik A.E., Horswill A.R. The Staphylococcal Biofilm: Structure, Function, and Persistence. Current Opinion in Microbiology. 2019;52:1–8.

Leclercq R., Courvalin P. Resistance to Macrolides and Lincosamides in Streptococci. Clinical Infectious Diseases. 2020;71(5):126–134.

Richter S.S., Heilmann K.P. et al. Changing Epidemiology of Streptococcus pyogenes Resistance. Journal of Clinical Microbiology. 2019;57(9):1–11.

Musser J.M., Shelburne S.A. Superantigens of Group A Streptococcus. Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS). 2020;117(12):6269–6277.

Stevens D., Kaplan E. Mixed Staphylococcal–Streptococcal Skin Infections: Pathogenesis and Management. Journal of Infectious Diseases. 2021;223(5):765–774.

Khosravi Y., Lau C.H. Antibiotic Resistance and Chronic Skin Infections: Global Trends and Clinical Implications. Journal of Global Health. 2023;13:1–12.