MAKTAB YOSHDAGI BOLALARDA KARIES RIVOJLANISHINING ASOSIY XAVF OMILLARI: ETIOLOGIYASI, KLINIKASI VA PROFILAKTIK CHORA-TADBIRLARI
Main Article Content
Abstract
Ushbu ilmiy-nazariy maqolada maktab yoshidagi bolalarda tish kariesi rivojlanishining asosiy xavf omillari, etiologik mexanizmlari, klinik ko‘rinishlari va profilaktik yondashuvlari kompleks tarzda yoritilgan. Kariesning shakllanish jarayoni tish to‘qimalarining anatomik tuzilishi, emalning mineral tarkibi hamda og‘iz bo‘shlig‘i muhitining biologik xususiyatlari bilan chambarchas bog‘liq ekani asoslab beriladi. Maqolada ovqatlanish ratsioni xususiyatlari, gigiyenik odatlar, ftor balansining buzilishi, travmatik ta’sirlar va ijtimoiy omillarning karies rivojlanishiga ta’siri ilmiy manbalar asosida tahlil qilingan. Shuningdek, maktab yoshida uchraydigan karies turlari, ularning klinik kechishi va asoratlari nazariy jihatdan bayon etilgan. Profilaktik chora-tadbirlar individual, guruhli va jamoaviy yondashuvlar asosida tizimlashtirilgan. Statistik tahlillar asosida kariesning global tarqalish tendensiyalari va xavf omillarining nisbiy ulushi ko‘rsatib berilgan. Maqola stomatologiya sohasida ilmiy-tadqiqot va profilaktik dasturlarni takomillashtirish uchun nazariy asos bo‘lib xizmat qiladi.
Article Details

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
References
Fejerskov, O., & Kidd, E. (2015). Dental caries: The disease and its clinical management. Oxford University Press.
Selwitz, R. H., Ismail, A. I., & Pitts, N. B. (2007). Dental caries. The Lancet, 369(9555), 51–59.
Petersen, P. E. (2008). World Health Organization global policy for improvement of oral health. Community Dentistry and Oral Epidemiology, 36(1), 1–7.
Kidd, E. A. M., & Fejerskov, O. (2016). Essentials of dental caries. Oxford University Press.
Moynihan, P., & Kelly, S. (2014). Effect on caries of restricting sugars intake. Journal of Dental Research, 93(1), 8–18.
Zero, D. T. (2016). Dental caries process. Dental Clinics of North America, 60(2), 299–314.
Ten Cate, J. M. (2013). Contemporary perspective on dental caries. Journal of Dental Research, 92(12), 1021–1025.
Pitts, N. B., et al. (2017). Dental caries. Nature Reviews Disease Primers, 3, 17030.
Featherstone, J. D. B. (2008). Dental caries: A dynamic disease process. Australian Dental Journal, 53(3), 286–291.
Marsh, P. D. (2010). Microbiology of dental plaque biofilms. Journal of Clinical Periodontology, 37(11), 190–200.
Burt, B. A., & Eklund, S. A. (2005). Dentistry, dental practice, and the community. Elsevier.
Twetman, S. (2016). Prevention of dental caries. Dental Clinics of North America, 60(2), 391–402.
WHO. (2022). Global oral health status report. World Health Organization.
Broadbent, J. M., & Thomson, W. M. (2015). For debate: Problems with the DMF index. Community Dentistry and Oral Epidemiology, 33(6), 400–409.
Dye, B. A. (2017). Dental caries and oral health disparities. Journal of Public Health Dentistry, 77(S1), S3–S7.
Frencken, J. E., et al. (2012). Minimal intervention dentistry. British Dental Journal, 213(8), 381–386.
Griffin, S. O., et al. (2016). Fluoride in drinking water. Public Health Reports, 131(1), 43–52.
Petersen, P. E., & Ogawa, H. (2016). Prevention of dental caries. Community Dentistry and Oral Epidemiology, 44(6), 523–535.
Sheiham, A., & James, W. P. T. (2015). Diet and dental caries. Journal of Dental Research, 94(10), 1341–1347.
Watt, R. G. (2018). Social determinants of oral health. Community Dentistry and Oral Epidemiology, 46(1), 1–7.
Ergashev, B. (2025). Sirkon dioksid qoplamalari va materialining klinik laborator ahamiyati. Journal of Uzbekistan’s Development and Research (JUDR), 1(1), 627–632.
Ergashev, B. (2025). Gingivitning bakteriologik etiologiyasi va profilaktikasi. In International Scientific Conference "Innovative Trends in Science, Practise and Education", 1(1), 122–128.
Ergashev, B. (2025). Bemorlar psixologiyasi va muloqot ko‘nikmalari. Modern Science and Research, 4(2), 151–156.
Ergashev, B. (2025). Pulpitning etiologiyasi, patogenezi, morfologiyasi va klinik simptomlari. Modern Science and Research, 4(3), 829–838.
Ergashev, B. (2025). Stomatologiyada tish kariesi: Etiologiyasi, diagnostika va davolash usullari. Modern Science and Research, 4(3), 821–828.