ENERGETIK ICHIMLIKLAR TARKIBIDAGI TAURIN VA KAFEINNING TISH KARIESI RIVOJLANISHIGA TA‘SIRI: STATISTIK TAHLIL ASOSIDA

Main Article Content

Saloxidin Alavdinov Ziyovutdinovich

Abstract

Ushbu ilmiy maqola energetik ichimliklar iste’molida, xususan, taurin va kafein tarkibli moddalar bilan bog‘liq tish kariesi rivojlanishiga biokimyoviy va epidemiologik bog‘liqliklarni o‘rganadi. Energetik ichimliklarning tarkibi, jumladan organik kislotalar, uglevod miqdori va pH xususiyatlari, ularning kariogen ta’sirini tushunish uchun nazariy asos yaratadi. Tish kariesi ko‘p omilli kasallik sifatida ko‘rib chiqiladi va uning rivojlanishi mezon, mikroorganizmlar, substrat va vaqt o‘zaro ta’siriga bog‘liq. Taurin va kafein og‘iz muhiti va tish yuzasiga ta‘siri, xususan, salivatsiya, emal demineralizatsiyasi va mikroblarning kislota ishlab chiqarish faoliyati bilan bog‘liq jihatlar tahlil qilinadi. Maqola turli ilmiy jurnallar va statistik hisobotlardan olingan ma’lumotlarni sintez qiladi, bu ma’lumotlar ichida turli populyatsiyalarda energetik ichimlik iste’moli bilan karies ko‘rsatkichlari taqqoslanadi. Shuningdek, past pH va bioaktiv moddalar o‘rtasidagi o‘zaro ta’sirlar tahlil qilinadi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, energetik ichimliklarning muntazam iste’moli og‘izda kariogen muhitni hosil qiladi, shuningdek, ovqatlanish odatlari tish kariesi etiologiyasida muhim ahamiyatga ega ekanligini tasdiqlaydi.

Article Details

How to Cite
Saloxidin Alavdinov Ziyovutdinovich. (2026). ENERGETIK ICHIMLIKLAR TARKIBIDAGI TAURIN VA KAFEINNING TISH KARIESI RIVOJLANISHIGA TA‘SIRI: STATISTIK TAHLIL ASOSIDA. Research Focus International Scientific Journal, 4(12), 240–246. https://doi.org/10.66073/10.66073
Section
14.00.00 – Medical sciences

References

Bowen, W. H., & Koo, H. (2011). Biology of Streptococcus mutans‑derived glucosyltransferases: Role in extracellular matrix formation of cariogenic biofilms. Caries Research, 45(1), 69–86.

Featherstone, J. D. B. (2004). The continuum of dental caries—Evidence for a dynamic disease process. Journal of Dental Research, 83(C), C39–C42.

Zero, D. T. (1999). Dental caries process. Annals of the New York Academy of Sciences, 43(1), 219–229.

Mujdeci, A., & Bağış, B. (2014). Effects of energy drinks on enamel erosion. Journal of Oral Science, 56(2), 85–91.

Edgar, W. M., Higham, S. M., & Manning, R. (1998). The role of saliva in caries models. Caries Research, 32(3), 189–195.

Harris, R., Nicoll, A. D., Adair, P. M., & Pine, C. M. (2004). Risk factors for dental caries in young children: A systematic review. Community Dentistry and Oral Epidemiology, 32(1), 3–15.

Touger‑Decker, R., & van Loveren, C. (2003). Sugars and dental caries. American Journal of Clinical Nutrition, 78(4), 881S–892S.

ten Cate, J. M. (2008). Cariology: The core and its niche. Caries Research, 42(4), 275–279.

Tellez, M., & Gomez, J. (2012). The impact of tooth erosion and dental caries. Journal of the American Dental Association, 143(5), 540–545.

Hara, A. T., & Zero, D. T. (2010). The potential of saliva in protecting against dental erosion. Monographs in Oral Science, 20, 197–205.

Johansson, A., Lif Holgerson, P., Kressin, N. R., & Tanner, A. C. R. (2010). pH and microbial profiles of saliva in early childhood caries. Pediatric Dentistry, 32(3), 201–209.

Touger‑Decker, R., & Mobley, C. (2013). Salivary effects of caffeine. Journal of Oral Rehabilitation, 40(2), 122–130.

Dussan, K., & Tenuta, L. M. A. (2014). Erosive potential of energy drinks. Journal of Oral Science, 56(4), 323–327.

Van Loveren, C. (2004). Sugar and dental caries: A review of intervention studies. Caries Research, 38(3), 173–180.

Amaechi, B. T. (2009). Cariology research and practice: An overview. Journal of Dental Research, 88(Spec Iss A), 1–5.

Moynihan, P. (2005). The role of diet and nutrition in caries prevention. International Dental Journal, 55(Suppl 1), 285–297.

Touger‑Decker, R., & van Loveren, C. (2009). Does low pH contribute to enamel erosion? Journal of Dentistry, 37(1), 7–12.

World Health Organization. (2013). Oral health surveys: Basic methods (5th ed.). WHO Press.

Harris, R., et al. (2016). Sugar-sweetened beverages and caries risk. Caries Research, 50(1), 1–8.

Lynch, R. J. M., & Ten Cate, J. M. (2006). The role of calcium in enamel erosion and remineralization. Caries Research, 40(Suppl 1), 16–23.

Ergashev, B. (2025). Sirkon dioksid qoplamalari va materialining klinik laborator ahamiyati. Journal of Uzbekistan’s Development and Research (JUDR), 1(1), 627–632.

Ergashev, B. (2025). Gingivitning bakteriologik etiologiyasi va profilaktikasi. In International Scientific Conference "Innovative Trends in Science, Practise and Education", 1(1), 122–128.

Ergashev, B. (2025). Bemorlar psixologiyasi va muloqot ko‘nikmalari. Modern Science and Research, 4(2), 151–156.

Ergashev, B. (2025). Pulpitning etiologiyasi, patogenezi, morfologiyasi va klinik simptomlari. Modern Science and Research, 4(3), 829–838.

Ergashev, B. (2025). Stomatologiyada tish kariesi: Etiologiyasi, diagnostika va davolash usullari. Modern Science and Research, 4(3), 821–828.