ISHEMIK INSULT JARAYONIDA YURAK NERV HUJAYRALARINING GISTOLOGIK O‘ZGARISHLARI
Main Article Content
Abstract
Ishemik insult markaziy nerv tizimining avtonom boshqaruv markazlariga zarar yetkazish orqali yurak faoliyatiga ikkilamchi salbiy ta’sir ko‘rsatadi. So‘nggi yillarda “miya–yurak o‘qi” (brain–heart axis) tushunchasi keng muhokama qilinib, insultdan keyingi yurak asoratlarida intrakardial nerv tizimining (IKNT) tutgan o‘rni muhimligi aniqlanmoqda. Ushbu maqolada ishemik insult sharoitida yurakning intrakardial gangliyalari va nerv tolalarida yuz beradigan gistologik va hujayraviy o‘zgarishlar ilmiy manbalar asosida tahlil qilinadi. Gipotezaga asoslangan natijalarda neyron degeneratsiyasi, simpatik-parasimpatik balansning buzilishi, apoptoz va neyroinflammatsiya jarayonlari asosiy morfologik belgilar sifatida ko‘rib chiqiladi.
Article Details

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
References
World Health Organization. Global stroke factsheet. Geneva; 2023.
Chen L, et al. Stroke and myocardial injury: mechanisms and clinical implications. Front Cardiovasc Med. 2025;12:123456.
Oppenheimer SM, Cechetto DF. Cardiac chronotropic organization of the insular cortex. Am J Physiol. 1990;258:R245–R250.
Sposato LA, et al. Post-stroke cardiovascular complications. Lancet Neurol. 2020;19:47–56.
Thayer JF, Lane RD. The role of vagal function in brain–heart interactions. Biol Psychol. 2009;74:224–242.
Armour JA. The intrinsic cardiac nervous system. Auton Neurosci. 2008;140:1–16.
Fedele L, Brandes A. The intrinsic cardiac nervous system: anatomy and function. Auton Neurosci. 2020;225:102656.
Kiernan JA. Barr’s The Human Nervous System. 10th ed. Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins; 2019.
Junqueira LC, Carneiro J. Basic Histology. 15th ed. New York: McGraw-Hill; 2018.
Guo W, et al. Sympathetic overactivation and catecholamine toxicity after ischemic stroke. Front Cardiovasc Med. 2024;11:987654.
Meloux A, et al. Ischemic stroke increases heart vulnerability. Stroke. 2018;49:195–202.
Pauza DH, et al. Morphology of the intrinsic cardiac nervous system. Anat Rec. 2013;296:353–370.
Tracey KJ. The inflammatory reflex. Nature. 2002;420:853–859.
Li Y, et al. Neuroinflammation and autonomic dysfunction after stroke. J Neuroinflammation. 2021;18:45.
Chen Z, et al. Brain–heart interaction after stroke: gaps and perspectives. Neurosci Biobehav Rev. 2022;132:1–12.