SUN’IY INTELLEKT VA RAQAMLI BAHOLASH VOSITALARI INTEGRATSIYASI ASOSIDA BO‘LAJAK O‘QITUVCHILARNING TESTOLOGIK KOMPETENTLIGINI RIVOJLANTIRISH MODELI
Maqola asosiy qismi
Abstrak
Ushbu maqolada sun’iy intellekt va raqamli ta’lim texnologiyalarining jadal rivojlanishi zamonaviy ta’limda o‘qitish va baholash amaliyotini sezilarli darajada o‘zgartirgani yoritiladi. Bo‘lajak o‘qituvchilardan nafaqat pedagogik bilim, balki ta’limiy baholash, test tuzish va raqamli vositalardan samarali foydalanish kompetensiyalari ham talab etiladi. Biroq ko‘plab pedagogik ta’lim dasturlarida testologik kompetentlik va baholash savodxonligini rivojlantirish imkoniyatlari yetarli emas. Tadqiqot sun’iy intellekt va raqamli baholash vositalarini integratsiya qilish orqali bo‘lajak o‘qituvchilarning testologik kompetentligini rivojlantirish modelini taklif etishga qaratilgan. Tadqiqot Quizizz, Kahoot, Wordwall, Google Forms, Canva AI, ChatGPT, Gemini va Edpuzzle platformalaridan foydalanishga asoslangan. Taklif etilgan model test loyihalash, avtomatlashtirilgan baholash, qayta aloqa yaratish, o‘quv tahlili va refleksiv o‘rganish jarayonlarini qo‘llab-quvvatlaydi. Natijalar sun’iy intellektni raqamli baholash texnologiyalari bilan integratsiya qilish bo‘lajak o‘qituvchilarning kasbiy tayyorgarligi, baholash savodxonligi, raqamli kompetensiyasi va samarali ta’lim muhitini tashkil etish qobiliyatini oshirishga xizmat qilishini ko‘rsatadi.
Maqola tafsilotlari
##submission.citations##
Holmes, W., Bialik, M., & Fadel, C. (2019). Artificial Intelligence in Education: Promises and Implications for Teaching and Learning. Center for Curriculum Redesign. Available at: https://curriculumredesign.org/our-work/artificial-intelligence-in-education/
Stiggins, R. J. (1995). Assessment literacy for the 21st century. Phi Delta Kappan, 77(3), 238–245.
Popham, W. J. (2017). Classroom Assessment: What Teachers Need to Know (8th ed.). Pearson Education.
Brookhart, S. M. (2017). How to Give Effective Feedback to Your Students (2nd ed.). Alexandria, VA: ASCD.
Redecker, C. (2017). European Framework for the Digital Competence of Educators: DigCompEdu. Luxembourg: Publications Office of the European Union. Available at: https://publications.jrc.ec.europa.eu/repository/handle/JRC107466
Kasneci, E., Sessler, K., Küchemann, S., Bannert, M., Dementieva, D., Fischer, F., Gasser, U., Groh, G., Günnemann, S., Hüllermeier, E., et al. (2023). ChatGPT for good? On opportunities and challenges of large language models for education. Learning and Individual Differences, 103, 102274. https://doi.org/10.1016/j.lindif.2023.102274
Raisov, Sh. R. (2026). Developing testological competence in future teachers through digital approaches: didactic models and reflective technologies. Pedagogik Tadqiqotlar Jurnali. https://wosjournals.com/index.php/ptj/article/view/13325
Raisov, Sh. R. (2026). Raqamli baholash vositalari asosida bo‘lajak o‘qituvchilarda testologik kompetentlikni rivojlantirish texnologiyasi. Innovatsion Tadqiqotlar Axborotnomasi, 148–156
Fullan, M., Quinn, J., Drummy, M., & Gardner, M. (2020). Education Reimagined: The Future of Learning. Seattle: New Pedagogies for Deep Learning.
UNESCO. (2023). Guidance for Generative AI in Education and Research. Paris: UNESCO. Available at: https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000386693
Luckin, R. (2018). Machine Learning and Human Intelligence: The Future of Education for the 21st Century. London: UCL Institute of Education Press.
Darling-Hammond, L., Flook, L., Cook-Harvey, C., Barron, B., & Osher, D. (2020). Implications for educational practice of the science of learning and development. Applied Developmental Science, 24(2), 97–140. https://doi.org/10.1080/10888691.2018.1537791 Research Focus International Scientific Journal, Uzbekistan 191 https://refocus.uz/