INTERAKTIV SINF STRATEGIYALARI ORQALI 4-SINF O‘QUVCHILARINING GAPIRISHDAGI ISHTIROKINI OSHIRISH

Abstrak

So‘nggi yillarda o‘quvchilarning gapirish faoliyatlarida ishtiroki muhim bo‘lishi bilan birga murakkab masalaga ham aylanmoqda, chunki ko‘plab o‘quvchilar ingliz tilida og‘zaki fikr bildirishda qiynalmoqda. Garchi bu muammo bo‘yicha bir qator tadqiqotlar olib borilgan bo‘lsa-da, ayrim o‘qituvchilar hanuzgacha o‘quvchilarni gapirish mashg‘ulotlariga jalb qilish uchun samarali strategiyalarni topishda qiyinchiliklarga duch kelmoqdalar, ayniqsa 4–5-sinf o‘quvchilari bilan ishlashda, chunki ular darslarda ko‘proq gapirish mashqlarini bajaradilar. Mazkur tadqiqotning asosiy maqsadi o‘quvchilarning gapirish faoliyatlarida past ishtirok etish sabablarini aniqlash hamda ularning faolligini oshirish uchun samarali sinf strategiyalarini belgilashdan iborat. Tadqiqot sinfda olib borilgan amaliy tadqiqot shaklida tashkil etildi. Ishtirokchilar Andijon viloyati Shahrixon tumani 15-maktabning 4-sinfida tahsil olayotgan 22 nafar o‘quvchidan iborat bo‘ldi. Ma’lumotlar sinf kuzatuvlari, o‘quvchilar so‘rovnomalari hamda hamkasblar bilan norasmiy suhbatlar orqali to‘plandi. To‘plangan barcha ma’lumotlar tavsifiy usullar yordamida sinchkovlik bilan tahlil qilindi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, dastlab o‘quvchilarning faqat kichik qismi gapirish faoliyatlarida faol ishtirok etgan yoki ayrimlari uyatchanlik, so‘z boyligining yetishmasligi va xato qilishdan qo‘rqish kabi omillar sabab gapirish mashqlarini bajarishni istamagan. Biroq juftlikda ishlash, guruhda ishlash, “Find a Friend” faoliyati, gapirish uchun kubik o‘yini hamda guruhiy hikoya tuzish kabi interaktiv strategiyalar qo‘llanilgandan so‘ng faol ishtirokchilar soni sezilarli darajada oshdi. Natijalar shuningdek o‘quvchilar interaktiv va hamkorlikka asoslangan vazifalarda ishtirok etganlarida o‘zlariga ishonchi, motivatsiyasi va gapirishga bo‘lgan istagi ortganini ko‘rsatdi. Mazkur tadqiqot o‘xshash muammolarga duch kelayotgan o‘qituvchilar uchun foydali bo‘lishi mumkin, chunki u o‘quvchilarning gapirishdagi faolligini oshirish uchun samarali strategiyalarni yoritadi. Xulosa qilib aytganda, qo‘llab-quvvatlovchi va interaktiv sinf muhitini yaratish o‘quvchilarning o‘ziga ishonchini oshirish hamda ularning gapirish ko‘nikmalarini yanada samarali rivojlantirishga yordam beradi.