Karpsimon baliqlar lerneozining tarqalishi, etiologiyasi, patogenezi, davolash va oldini olish tadbirlari
Maqolaning asosiy mazmuni
Abstrak
Ushbu maqolada karpsimon baliqlarda lerneoz kasalligining tarqalishi, etiologiyasi, patogenezi, klinik belgilari, diagnostikasi, davolash va oldini olish tadbirlari yoritilgan. Lerneoz chuchuk suv baliqlarida keng uchraydigan invazion kasallik bo‘lib, uning qo‘zg‘atuvchisi Lernaea spp. parazit qisqichbaqasimonlari hisoblanadi. Parazit baliq terisi, mushaklari va jabralariga yopishib, mexanik shikastlanishlar, yallig‘lanish jarayonlari, ikkilamchi bakterial va zamburug‘li infeksiyalar rivojlanishiga sabab bo‘ladi. Natijada baliqlarning o‘sishi sekinlashadi, oziqlanish faolligi pasayadi, immuniteti susayadi hamda xo‘jaliklarga sezilarli iqtisodiy zarar yetkaziladi. Tadqiqot davomida lerneoz bilan zararlangan karpsimon baliqlarda kompleks davolash usuli qo‘llanildi. Davolash maqsadida Emikon va Antibak-100 preparatlari qo‘shilgan maxsus yemlardan foydalanildi. Ushbu preparatlar baliqlarning umumiy fiziologik holatini yaxshilash, ikkilamchi bakterial infeksiyalarni bartaraf etish hamda shikastlangan to‘qimalarning tiklanishini tezlashtirishga xizmat qildi. Davolash natijasida baliqlar tanasida lernealar aniqlanmadi, qizarish, jarohatlar va ikkilamchi infektsiya belgilari kuzatilmadi. Baliqlarning oziqlanish faolligi va harakati faolashgani kuzatildi. Lerneozning oldini olishda suv havzalarining sanitariya-gigiyena holatini yaxshilash, gidrobiologik nazoratni kuchaytirish, yangi keltirilgan baliqlarni karantinda saqlash, muntazam parazitologik monitoring o‘tkazish hamda profilaktik veterinariya tadbirlarini amalga oshirish muhim ahamiyatga ega. Olingan natijalar akvakultura xo‘jaliklarida lerneozga qarshi samarali kurashish va baliq mahsuldorligini oshirish uchun ilmiy-amaliy asos bo‘lib xizmat qiladi.
Maqola tafsilotlari
Bo'lim

Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 International litsenziyasi asosida litsenziyalangan.
Qanday iqtibos keltirish kerak
Adabiyotlar
Alieva K.G., Tkhakakhova N.Kh., Mirzoeva N.M., Bittirov A.M. Aktivnost’ parazitarnoy sistemy (Lernaea elegans morpha ctenopharyngodontis Yin, 1960) u ryb v prudakh [Activity of the parasitic system (Lernaea elegans morpha ctenopharyngodontis Yin, 1960) in pond fish]. (in Russian)
Andryukhina A.A., Bulycheva A.O., Lobanova A.A. Lerneoz ryb [Lernaeosis of fish]. Proc. All-Russian Sci. Pract. Conf. “Modern trends in the development of veterinary science and practice”, 2024. (in Russian)
Korsakova M.V. Terapevticheskaya effektivnost’ preparata Emikon pri krustatseozakh presnovodnykh ryb i ego farmako-toksikologicheskie svoystva [Therapeutic effectiveness of the preparation Emicon in crustaceoses of freshwater fish and its pharmacological and toxicological properties]. Speciality 03.02.11. (in Russian)
Nomonov J.N., Kuchboev A.E., Davletboeva G.M. Toshkent viloyati baliqchilik xo‘jaliklarida yetishtirilayotgan zog‘ora (Cyprinus carpio L., 1758) balig‘ining lerneoz bilan zararlanishi [Lernaeosis infestation of carp (Cyprinus carpio L., 1758) reared on fish farms of Tashkent region]. (in Uzbek)
Poddubnaya A.V. Ispytanie organicheskikh krasiteley dlya bor’by s lerneozom [Testing of organic dyes for the control of lernaeosis]. Prudovoe rybovodstvo, Moscow, 1969, pp. 214–218. (in Russian)
Pak N.I. Bolezni ryb, vstrechayushchiesya v rybkhozakh Uzbekistana [Fish diseases occurring on the fish farms of Uzbekistan], pp. 6–7. (in Russian)
Seidli Ya.M., Guliev Sh.A., Nasirov A.M. Nekotorye biologicheskie osobennosti razvitiya parazita ryb Lernaea cyprinacea v vodoemakh Azerbaydzhana [Some biological features of the development of the fish parasite Lernaea cyprinacea in the water bodies of Azerbaijan]. Vestnik RGATU, no. 2. (in Russian)
Perez-Bote J.L. Barbus comizo infestation by Lernaea cyprinacea (Crustacea: Copepoda) in the Guadiana River, southwestern Spain. Journal of Applied Ichthyology, 2010, vol. 26, pp. 592–595.
Sanchez-Hernández J. Infestation of Lernaea cyprinacea (Crustacea, Copepoda) on wild brown trout in Spain. Bulletin of the European Association of Fish Pathologists, 2011, vol. 31, pp. 119–123.
Saraiva A., Valente A.C.N. Black spot disease and Lernaea sp. infestation on Leuciscus cephalus L. (Pisces: Cyprinidae) in Portugal. Bulletin of the European Association of Fish Pathologists, 1988, vol. 8.
Kupferberg S.J., Catenazzi A., Lunde K., Lind A.J., Palen W.J. Parasitic copepod (Lernaea cyprinacea) outbreaks in foothill yellow-legged frogs.
Soares I.A., Salinas V., del Ponti O., Mancini M.A., Luque J.L. First molecular data for Lernaea cyprinacea (Copepoda: Cyclopoida) infesting Odontesthes bonariensis, 2018.
Simon Vicente F., Ramajo V., Encinas A. Fauna parasitaria de peces españoles de agua dulce: Allocreadium isoporum (Trematoda: Allocreadidae); Lernaea esocina; L. cyprinacea, 1973.
Shields R.J., Tidd W.M. The tadpole as a host for larval Lernaea cyprinacea. Journal of Parasitology, 1963, vol. 49, pp. 40–43.