Morfologik belgilarning mosh navlari va F1 duragay kombinatsiyalarida irsiylanish xususiyatlari

Maqolaning asosiy mazmuni

Aydos Djarasovich DJARASOV
Tanjarbay Dauletmuratovich ALLAMBERGENOV
Sevara Axmetovna JAŃABAEVA

Abstrak

Mazkur maqolada mosh navlari va ulardan olingan F1 duragaylarda morfologik belgilari va irsiylanish xususiyatlari aniqlangan. Tadqiqotlarda moshning 2 ta mahalliy hamda 2 ta xorijiy tizmalari o‘rtasida diallel chatishtirish ishlari olib borilgan hamda duragay kombinatsiyalar olingan. Ota-ona shakllaridan olingan F1 duragaylarda o‘simlik bo‘yi, hosil shoxlari hamda dukkak uzinligi kabi morfologik belgilarida fenologik farqlanishlar o‘rganilgan. F1 duragaylarning ota-ona nav va tizmalariga nisbatan ijobiy yoki salbiy geterozis hosil qilishi S. Wright formulasi yordamida aniqlandi. Tadqiqot na‘tijalariga asoslanib har bir morfologik belgilari bo‘yicha ota-ona namunlariga nisbatan yuqori ko‘rsatkishga ega bo‘lgan duragay kombinatsiyalari istiqbolli namunalar sipatida keyingi selektsiya tadqiqotlari ushun tanlab olingan.

Maqola tafsilotlari

Bo'lim

06.00.00 – Qishloq xo'jaligi fanlari

Qanday iqtibos keltirish kerak

Morfologik belgilarning mosh navlari va F1 duragay kombinatsiyalarida irsiylanish xususiyatlari. (2026). Research Focus International Scientific Journal, 5(8), 15-19. https://doi.org/10.66073/ReFocus.V5I8.0801

Adabiyotlar

Atabayeva H.N., Idrisov X.A. Mosh (Phaseolus aureus Piper) navlarida barg yuzasi rivojlanishiga ekish me’yori va muddatining ta’siri [Effect of seeding rate and sowing date on leaf area development in mungbean (Phaseolus aureus Piper) cultivars]. Ta’limda yangicha yondashuv – innovatsiyaga qo‘yilgan qadam, Toshkent, 2020, pp. 422–426. (in Uzbek)

Aleuova A.T. Qoraqalpog‘iston sharoitida moshning “Durdona” navining ekish muddatlari va oziqlantirishning hosildorlik hamda tuproq unumdorligiga ta’siri [Effect of sowing dates and fertilisation of the mungbean cultivar “Durdona” on yield and soil fertility under the conditions of Karakalpakstan]. Shimoliy mintaqalarda qishloq xo‘jaligini rivojlantirish, Nukus, 2021. (in Uzbek)

Beil G.M., Atkins R.E. Inheritance of quantitative characters in sorghum. Iowa State Journal of Science, 1965, vol. 39, no. 3, pp. 35–37.

Dospekhov V.A. Metodika polevogo opyta [Methods of field experiment]. Moscow, Kolos, 1985, p. 317. (in Russian)

Idrisov X. Moshning “Navruz” navi biometrik ko‘rsatkichlariga ekish muddati va me’yorlarining ta’siri [Effect of sowing date and seeding rate on the biometric indicators of the mungbean cultivar “Navruz”]. O‘zbekiston qishloq xo‘jaligi jurnali ilmiy ilovasi, 2019, no. 4, pp. 30–31. (in Uzbek)

Idrisov X.A., Gaziyev M.A., Eshpulatov Sh.Y., Mamatqulov O.O., Igamberdiyev D.X. Sug‘oriladigan tipik bo‘z tuproqlar sharoitida mosh (Phaseolus aureus Piper) navlarini tadqiq etish natijalari [Results of studying mungbean (Phaseolus aureus Piper) cultivars on irrigated typical grey soils]. O‘zbekiston agrar fani xabarnomasi, pp. 42–45. (in Uzbek)

Idrisov X.A., Dexqonov O.N. Moshning (Phaseolus aureus Piper) nav tanlov ko‘chatzoridagi namunalarini qimmatli-xo‘jalik belgilarini o‘rganish [Study of the valuable economic traits of mungbean (Phaseolus aureus Piper) accessions in a variety-selection nursery]. International Scientific Journal Science and Innovation, pp. 855–858. (in Uzbek)