SIYOSIY VA DIPLOMATIK DISKURSDA “BIZ–ULAR” MODELI HAMDA SUBYEKTIVLIK VA OBYEKTIVLIK MEZONLARI

Maqola yon paneli

PDF (inglizcha)
Nashr qilingan: 2026-04-05
DOI: https://doi.org/10.66073/researchfocus.v5i3.2345
Kalit so‘zlar:
siyosiy diskurs, diplomatik diskurs, biz–ular modeli, subyektivlik obyektivlik, tanqidiy diskurs tahlili, ideologik pozitsiyalash

Maqolaning asosiy mazmuni

Karimov Rivojiddin Gulamjonovich
PhD, professor,rector of Namangan State Institute of Foreign Languages named after Isxakhan

Abstrak

Til siyosiy va diplomatik diskursda ideologik pozitsiyalarni, ijtimoiy identifikatsiyalarni hamda kommunikativ strategiyalarni shakllantirishda muhim rol o‘ynaydi. Ushbu sohalarda keng qo‘llaniladigan ritorik mexanizmlardan biri — “biz–ular” modeli bo‘lib, u ichki guruhlar (ingroup) va tashqi guruhlar (outgroup) o‘rtasida ramziy chegaralarni shakllantiradi. Mazkur maqolada siyosiy va diplomatik diskursda ideologik pozitsiyalash hamda kommunikativ niyatlarni ifodalashda lingvistik vositalarning qanday qo‘llanishi tahlil qilinadi. Sifat tahliliga asoslangan diskurs tahlili yordamida tadqiqot turli matn turlarida guruh vakilligini ifodalovchi lingvistik indikatorlar, ideologik pozitsiyalash strategiyalari hamda subyektivlik va obyektivlik mezonlarini o‘rganadi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, siyosiy diskurs ko‘pincha auditoriyani safarbar qilish va ideologik legitimlikni mustahkamlash maqsadida “biz” va “ular” o‘rtasidagi ochiq qarama-qarshilikka tayanadi, diplomatik diskurs esa bunday oppozitsiyalarni bilvosita ifodalar va neytral formulalar orqali yumshatishga intiladi. Tahlil shuningdek subyektivlik va obyektivlik diskursda ideologik pozitsiyani aniqlashda muhim metodologik mezonlar sifatida xizmat qilishini ko‘rsatadi. Tadqiqot zamonaviy tanqidiy diskurs tahliliga hissa qo‘shib, til faqat aloqa vositasi emas, balki ijtimoiy reallik va hokimiyat munosabatlarini shakllantiruvchi mexanizm sifatida ham faol ishlashini namoyon etadi.

Maqola tafsilotlari

Nashr

Jild 5 Nomeri 3 (2026): Research Focus xalqaro ilmiy jurnali. 5-tom, 3-son (2026)

Bo'lim

10.00.00 – Filologiya fanlari
Creative Commons litsenziyasi

Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 International litsenziyasi asosida litsenziyalangan.

Qanday iqtibos keltirish kerak

SIYOSIY VA DIPLOMATIK DISKURSDA “BIZ–ULAR” MODELI HAMDA SUBYEKTIVLIK VA OBYEKTIVLIK MEZONLARI. (2026). Research Focus International Scientific Journal, 5(3), 67-74. https://doi.org/10.66073/researchfocus.v5i3.2345

Adabiyotlar

Fairclough, N. Language and Power. – London: Longman, 1989.

Fairclough, N. Critical Discourse Analysis: The Critical Study of Language. – London: Routledge, 2010.

Van Dijk, T. A. Ideology: A Multidisciplinary Approach. – London: Sage Publications, 1998.

Van Dijk, T. A. Discourse and Power. – New York: Palgrave Macmillan, 2008.

Wodak, R., Meyer, M. Methods of Critical Discourse Analysis. – London: Sage Publications 2016.

Chilton, P. Analysing Political Discourse: Theory and Practice. – London: Routledge, 2004.

Lakoff, G. Moral Politics: How Liberals and Conservatives Think. – Chicago: University of Chicago Press, 2002.

Charteris-Black, J. Politicians and Rhetoric: The Persuasive Power of Metaphor. – London: Palgrave Macmillan, 2011.

Halliday, M. A. K., Matthiessen, C. An Introduction to Functional Grammar. – London: Routledge, 2014.

Gee, J. P. An Introduction to Discourse Analysis: Theory and Method. – New York: Routledge, 2014.

Fowler, R. Language in the News: Discourse and Ideology in the Press. – London: Routledge 1991.

Karimov, R. G. Zamonaviy sotsiolingvistika asoslari. – Toshkent: Fan, 2019.

Karimov, R. G. Diskurs tahlili va kommunikativ strategiyalar. – Toshkent: O‘zbekiston Milliy universiteti nashriyoti, 2021.

Habermas, J. The Theory of Communicative Action. – Boston: Beacon Press, 1984.

Bourdieu, P. Language and Symbolic Power. – Cambridge: Harvard University Press, 1991.