O‘ZBEK TILIDA O‘QITILADIGAN MAKTABLARNING O‘RTA SINF O‘QUVCHILARI UCHUN RUS TILIDAN O‘QUV LUG‘ATLARI TUZISHNING LINGVODIDAKTIK TAMOYILLARI

Maqolaning asosiy mazmuni

Sobitxanova Nozima Nuralixon kizi

Abstrak

Maqolada o‘zbek tilida ta’lim beriladigan maktablarning o‘rta sinf o‘quvchilari uchun rus tili bo‘yicha o‘quv lug‘atlarini tuzishning lingvodidaktik prinsiplari yoritilgan. Tadqiqotning dolzarbligi o‘zbek-rus bilingvizmi sharoitida rus tilini o‘qitish samaradorligini oshirish zarurati, shuningdek, o‘quvchilarning milliy-til xususiyatlariga yo‘naltirilgan o‘quv lug‘atlarini yaratishning nazariy asoslari yetarli darajada ishlab chiqilmaganligi bilan belgilanadi. Ishda o‘quv lug‘ati leksikografik nashrning alohida turi sifatida talqin qilinib, uning ta’lim jarayonidagi funksiyalari aniqlanadi. Lingvodidaktik prinsiplardan, xususan, o‘quvchilarning ona tilini hisobga olish, leksik materialning tushunarliligi va yoshga mosligi, kommunikativ yo‘naltirilganlik, leksikaning tizimli va izchil berilishi, shuningdek, lug‘at tarkibini tanlash va minimallashtirish prinsiplari alohida e’tibor markazida bo‘ladi. O‘zbek tilida so‘zlashuvchi o‘quvchilarning rus leksikasini o‘zlashtirish jarayonida uchraydigan asosiy qiyinchiliklar qayd etilib, ularni o‘quv lug‘atlarini ishlab chiqishda hisobga olish zarurligi asoslab / beriladi. Maqola materiallaridan rus tilini o‘qitish amaliyotida, shuningdek, o‘zbek tilida ta’lim beriladigan maktablar uchun o‘quv leksikografik qo‘llanmalarni yaratish va takomillashtirish jarayonida foydalanish mumkin.

Maqola tafsilotlari

Bo'lim

13.00.00 – Pedagogika fanlari

Qanday iqtibos keltirish kerak

O‘ZBEK TILIDA O‘QITILADIGAN MAKTABLARNING O‘RTA SINF O‘QUVCHILARI UCHUN RUS TILIDAN O‘QUV LUG‘ATLARI TUZISHNING LINGVODIDAKTIK TAMOYILLARI. (2026). Research Focus International Scientific Journal, 5(1), 129-134. https://doi.org/10.66073/researchfocus.v5i1.1975

Adabiyotlar

Аверинцев, С.С. Лексикография и словари русского языка. – М.: Наука, 2005. – 312 с.

Васильева, Е.И. Методика обучения русскому языку в школах с нерусским языком обучения. – М.: Просвещение, 2010. – 256 с.

Кузнецова, Т.В. Учебный словарь как средство формирования лексической компетенции Вестник педагогики. – 2017. – №3. – С. 45–52.

Литвинова, Н.А. Лингводидактические принципы составления учебных словарей. – СПб.: Речь, 2014. – 198 с.

Петрова, М.В. Билингвизм и обучение русскому языку: теория и практика. – М.: Академия, 2016. – 220 с.

Розенталь, Д.Э., Львова, Т.А. Современная методика обучения русскому языку. – М.: Просвещение, 2012. – 304 с.

Соловьёва, И.В. Лексикографические пособия для школ с нерусским языком обучения Русский язык в школе. – 2015. – №6. – С. 33–41.

Тарасов, В.И. Принципы составления учебных словарей для школьников. – М.: Изд-во МГУ, 2011. – 178 с.

Филиппов, А.П. Русский язык в условиях билингвизма. – М.: Наука, 2013. – 210 с.

Шестакова, Л.Н. Методические основы составления учебного словаря Русская словесность и образование. – 2018. – №2. – С. 22–30.