HISSIYOTLAR ARXITEKTURASI: SHAHAR MUHITINING INSON PSIXOLOGIK HOLATIGA TA’SIRI

Maqolaning asosiy mazmuni

Abekeyeva Aziza Abdijamilovna
Ktaybekova Gauxar

Abstrak

Shahar muhiti insonning psixoemotsional holatiga kuchli ta'sir ko'rsatadi, biroq uning bir qator fazoviy tarkibiy qismlari hanuzgacha qismangina o'rganilgan. Maqolaning maqsadi — arxitektura va rejalashtirishning qaysi elementlari (rang gammasi, yoritilganlik, yashil hududlar, binolar shakli, akustik muhit) shahar aholisida ijobiy yoki salbiy hissiyotlarni shakllantirishini aniqlashdir. Tadqiqot usullari arxitektura, urbanistika va psixologiyaga oid fanlararo nashrlar tahlilini, shuningdek, Yevropa va Shimoliy Amerika shaharlaridan olingan empirik keyslarning qiyosiy tahlilini o'z ichiga oladi. Olingan natijalar iliq rang palitrasi, tabiiy yorug'likdan foydalanish imkoni, o'simliklarning mavjudligi va qurilishning «insoniy» miqyosi stress darajasining pasayishi hamda subyektiv farovonlik hissining o'sishi bilan statistik jihatdan bog'liqligini tasdiqlaydi. Xulosalar hayot sifatini va ijtimoiy barqarorlikni oshirish uchun shahar muhitini loyihalashning barcha bosqichlarida psixologik omillarni hisobga olish zarurligini ta'kidlaydi.

Maqola tafsilotlari

Bo'lim

18.00.00 – Arxitektura

Qanday iqtibos keltirish kerak

HISSIYOTLAR ARXITEKTURASI: SHAHAR MUHITINING INSON PSIXOLOGIK HOLATIGA TA’SIRI. (2025). Research Focus International Scientific Journal, 4(5), 285-289. https://doi.org/10.66073/researchfocus.v4i5.1661

Adabiyotlar

Gifford R. Environmental psychology: Principles and practice. 5‑th ed. Colville, WA: Optimal Books, 2014. 584 p.

Edelstein E.A., Macagno E. Form follows function: Bridging neuroscience and architecture. Neuron. 2012; 73(6): 1043‑1051. DOI: 10.1016/j.neuron.2012.02.023.

Montgomery C. Happy City: Transforming our lives through urban design. London: Penguin Books, 2020. 368 p.

World Health Organization. Depression and Other Common Mental Disorders: Global Health Estimates. Geneva: WHO, 2017. 24 p.

United Nations, Department of Economic and Social Affairs. World Urbanization Prospects: The 2018 Revision. New York: UN, 2019. 126 p.

Newman P., Kenworthy J. The End of Automobile Dependence: How Cities are Moving Beyond Car‑Based Planning. Washington, DC: Island Press, 2015. 244 p.

Ulrich R.S. View through a window may influence recovery from surgery. Science. 1984; 224(4647): 420‑421. DOI: 10.1126/science.6143402.

Kaplan R., Kaplan S. The Experience of Nature: A Psychological Perspective. Cambridge: Cambridge University Press, 1989. 368 p.

Jacobs J. The Death and Life of Great American Cities. New York: Random House, 1961. 458 p.

Gehl J. Cities for People. Washington, DC: Island Press, 2010. 288 p.